اخبار

Trump'ın Barış Kurulu kendi kendine dokunulmazlık vermeye çalışıyor

الكاتبabdulrahman-mustafaتاريخ النشر
Trump'ın Barış Kurulu kendi kendine dokunulmazlık vermeye çalışıyor

Barış Kurulu, Gazze’deki projelerle ilgili ilerleme kaydedemediği gerekçesiyle eleştirilirken Guardian, ABD Başkanı Donald Trump’ın kurduğu bu yapı hakkında dikkat çeken bir haber yayımladı.
Birleşik Krallık merkezli gazete, kurulun hazırladığı “hassas ama gizli olmayan” 4 sayfalık taslağın detaylarını dünyaya duyurdu. 
Buna göre Gazze’de yürüttükleri faaliyetler nedeniyle Barış Kurulu, Yürütme Kurulu, Yüksek Temsilcilik Ofisi üyelerinin bölgede yargılanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yeniden inşa sürecinde Gazze’yi geçici olarak yönetecek Filistinli teknokratlardan oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi, bölgede güvenliği sağlamaktan sorumlu Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) ve yabancı müteahhitlerin de aynı koruyucu şemsiye altına alınması planlanıyor.
Gazze’deki kamu mallarına “bilabedel” el konmasının yasal altyapısı da hazırlanıyor. 
Bu ay hazırlanan taslağa göre Barış Kurulu Başkanı Trump, üyelerin çoğunluğunun onayını alarak bir kişinin yasal dokunulmazlığını kaldırma yetkisine sahip olacak.
Guardian, “Belgenin, Barış Kurulu ve ona bağlı kuruluşları Gazze’de açılması muhtemel davalarla birlikte uluslararası mahkemelerde yargılanmaktan da muaf tutmayı amaçlayıp amaçlamadığı net değil” dedi. 
Barış Kurulu’nun faaliyetleri, Gazze’de Filistinlilere soykırım uygulamakla suçlanan İsrail’in bölgedeki hukuka aykırı işgalini güçlendirdiği iddiasıyla uluslararası hukuka aykırı görülebilir.
Kuruldan gazeteye yapılan açıklamada “Bu sürecin hukuksuzluk veya cezasızlık ortamı oluşturmak için tasarlandığı yönündeki iddialar yanlış ve yanıltıcıdır” ifadesi kullanıldı.  
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Gazze’de Barış Kurulu’nun kurulması ve Uluslararası İstikrar Gücü’nün görev yapmasını öngören ABD tasarısını Kasım 2025’te kabul ederken 31 Aralık 2027’ye kadar süre tanımıştı.
Kurucuları arasında Türkiye dahil 28 ülkenin yer aldığı Barış Kurulu’nun ilk ve tek toplantısı 19 Şubat’ta Washington’da düzenlenmişti. Trump, Gazze savaşının bittiğini ilan ederken, bölgeyi “başarı, güvenlik ve birlik örneği haline getireceğiz” demişti.
Bunun üzerinden çok geçmeden ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran savaşını başlattı. Trump ise o günden bu yana Gazze’den nadiren bahsetti.
BM ve diğer yardım kuruluşlarının tahminlerine göre Gazze Şeridi’nin yeniden inşası için en az 70 milyar dolara ihtiyaç var.
Barış Kurulu, toplamda 17 milyar dolarlık taahhütte bulunsa da bu miktarın çok azı tahsil edilebildi ve neredeyse hiçbiri harcanmadı.
Independent Türkçe, The Guardian, The Cradle

Göçe karşı son dönemlerin en sert mücadelesini verdiğini savunan Donald Trump yönetimi, mandıra lobisinin yıllardır sürdürdüğü agresif kampanyaya boyun eğdi. 
Göçmenlerin Amerikan çiftliklerinde çalışmasını sağlayacak yeni bir yasal yol açıldı. H-2A geçici çalışma vizesi programına mandıracılık sektörü de dahil edildi. 
Washington Post’un haberine göre, Trump’ın 5 Haziran’da Wisconsin eyaletine bağlı Chippewa Falls’daki bir çiftliğe yaptığı ziyaret sırasında bu müjdeyi mandıracılara vermesi bekleniyordu. 
Ancak bu değişikliği ABD Tarım Bakanlığı perşembe günü bir basın bildirisiyle açıkladı. 
Amerikan gazetesi, ABD Başkanı’nın göçe karşı çıkan destekçilerini kızdırmamak için bu yola gidildiğini bildiriyor. 
Adının gizli tutulmasını isteyen bir sektör yetkilisi, “MAGA tabanından gelecek tepkiden çekindiler, bu nedenle yalnızca gümrük tarifeleri ve diğer meselelerden söz etmekle yetindiler” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly de yaptığı açıklamada bu hassasiyeti yansıttı: 

Bu adım, yalnızca yürürlükteki yasaları açıklığa kavuşturmakta ve mandıralarda çalışan işçilerin tarım sektöründeki diğer çalışanlarla aynı muameleyi görmesini sağlamaktadır. Başkan, çiftçilerimizi desteklemeyi sürdürürken, kendisini bu göreve getiren seçmenlere verdiği söz doğrultusunda göç yasalarını uygulamaya ve suç işlemiş yasadışı göçmenleri sınır dışı etmeye de devam edecektir.

Göç karşıtları, yabancı işçilerin Amerikalıları işsiz bıraktığını ve onların girdiği sektörlerde maaşların düştüğünü söylüyor. 
İşgücü sıkıntısını bu yolla giderebileceklerini vurgulayan mandıracılar ise bu değişikliği büyük bir memnuniyetle karşılıyor.
Mazot ve gübre fiyatlarının artması ve gümrük vergilerindeki değişimlerin, özellikle çiftçiler ve kendilerini mağdur ettiğini söylüyorlar.
1987’de başlatılan misafir tarım işçisi programı kapsamına mandıralar daha önce hiç alınmamıştı. 
Independent Türkçe, Washington Post, AP

İran ile ABD, yaklaşık iki hafta önce dört aydır süren savaşı sona erdirmek amacıyla imzaladıkları geçici anlaşmayı karşılıklı olarak ihlal etmekle suçlarken, Körfez’deki saldırılarını da sürdürdü.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Washington’ın gerekirse “işi askeri olarak tamamlayabileceği” uyarısında bulunmasının ardından İran, pazar günü erken saatlerde Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri üslerine füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenledi. Böylece son günlerde giderek tırmanan saldırı dalgası devam etti.
ABD ordusu ise, dünyanın en önemli enerji nakliye güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda bir tankerin vurulmasının ardından İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlediğini açıkladı. İran, çatışmaların büyük bölümünde boğazdaki deniz trafiğini önemli ölçüde kısıtlamıştı.
ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı çatışmaları durdurmayı amaçlayan 14 maddelik ABD-İran geçici anlaşması, çatışmaların sona erdirilmesini, Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz taşımacılığına açılmasını ve İran’ın nükleer programı gibi daha kapsamlı sorunlara ilişkin müzakerelerin başlatılmasını öngörüyordu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın katılımıyla İsviçre’de bir hafta önce arabuluculuk eşliğinde ilk müzakere turu gerçekleştirildi. Washington ayrıca Tahran’a yönelik yaptırımları kaldırma kararı aldı. Ancak buna rağmen çatışmalar ve tarafların karşılıklı suçlamaları yeniden başladı ve daha da şiddetlendi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Makul davranmayı sürdüremeyeceğimiz ve çok başarılı şekilde başlattığımız işi askeri olarak tamamlamak zorunda kalacağımız bir nokta gelebilir. Eğer bu olursa, İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak” ifadelerini kullandı.
Trump’ın paylaşımından yaklaşık bir saat sonra Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin “düşmanca” füze ve İHA saldırılarına karşı devreye girdiğini açıkladı. Bahreyn İçişleri Bakanlığı da ülkede sirenlerin çaldığını duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), cumartesi günü Panama bayraklı bir petrol tankerinin İran’a ait bir İHA tarafından hedef alınmasının ardından İran’a yönelik yeni hava saldırıları düzenlendiğini bildirdi.
CENTCOM açıklamasında, “İran’a ateşkes anlaşmasına uyma fırsatı verildi ancak bunu yapmamayı tercih etti” denilerek, saldırıların “ticari deniz taşımacılığına yönelik devam eden İran saldırganlığına doğrudan karşılık” niteliği taşıdığı belirtildi. Açıklamada hedef alınan noktaların İran’ın askeri gözetleme, haberleşme, hava savunma, İHA depolama ve deniz mayını döşeme tesisleri olduğu kaydedildi.
İran devlet televizyonu IRIB ise ülkenin güneyindeki Sirik kentinde patlama sesleri duyulduğunu bildirdi, ancak ayrıntı paylaşmadı.
Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada ise, “Amerika’nın Sirik’e yönelik kör saldırıları Hürmüz Boğazı üzerindeki hâkimiyetimizi sona erdiremez. Ancak kuralları ihlal edenlere yönelik atışlarımız, diğer gemilere güvenli geçiş güzergâhını hatırlatacaktır” ifadeleri kullanıldı.

İnsansız hava araçlarının (İHA) modern savaşların en önemli silahlarından biri hâline gelmesiyle birlikte, hava savunma sistemleri artık yalnızca füze fırlatmaya dayanmıyor. Günümüzde bu sistemler, İHA’nın tespit edilmesi, takip edilmesi ve hedefe ulaşmadan önce en uygun yöntemle etkisiz hâle getirilmesini sağlayan entegre bir savunma zinciri kullanıyor.
Savunma uzmanları, İHA’ların küçük boyutları, alçak irtifada uçmaları ve düşük maliyetli olmalarının, onlarla mücadeleyi geleneksel savaş uçaklarına kıyasla çok daha karmaşık hâle getirdiğini belirtiyor.

Peki hava savunma sistemleri İHA’lara karşı nasıl çalışıyor?

Birinci aşama: İHA’nın tespit edilmesi
Şarku’l Avsat’ın İngiliz yayın kuruluşu BBC’den aktardığı habere göre herhangi bir İHA’yı etkisiz hâle getirme süreci öncelikle onun tespit edilmesi ve kimliğinin belirlenmesiyle başlıyor. Ancak küçük boyutları ve çoğunun geleneksel radarlar tarafından tespit edilmesi güç malzemelerden üretilmesi nedeniyle bu görev kolay değil.
ABD’nin başkenti Washington bölgesindeki kamu yüklenicileri ve savunma sanayii şirketlerine yönelik faaliyet gösteren Potomac Officers Club’ın raporuna göre İHA’lar çeşitli algılama sistemlerinin birlikte kullanılmasıyla tespit ediliyor. Bunlar arasında küçük cisimleri algılayabilen özel radarlar, radyo sinyallerini yakalayan cihazlar, motor ve bataryaların yaydığı ısıyı tespit eden termal kameralar ile İHA motorlarının sesini algılayan akustik sensörler yer alıyor.
Geçen yıl Polonya ve Romanya, NATO hava sahasının Rus İHA’ları tarafından art arda ihlal edilmesinin ardından, ittifakın savunmasındaki güvenlik açıklarını ortaya çıkaran olaylar üzerine Merops adlı yeni Amerikan İHA savunma sistemini konuşlandırmaya başladı.
Associated Press’in aktardığına göre orta büyüklükte bir kamyonun arkasına monte edilebilecek kadar kompakt olan bu sistem, yapay zekâ sayesinde elektronik haberleşmenin veya uydu tabanlı navigasyon sistemlerinin devre dışı bırakıldığı durumlarda bile İHA’ların yerini belirleyip onlara yaklaşabiliyor.
İkinci aşama: Takip ve tehdit seviyesinin belirlenmesi
Hedef tespit edildikten sonra komuta ve kontrol sistemleri, İHA’nın rotasını, hızını ve irtifasını izlemeye başlıyor. Aynı zamanda bunun gerçek bir tehdit mi yoksa zararsız bir hava aracı mı olduğu analiz ediliyor.
BBC’nin aktardığına göre modern sistemlerde yapay zekâ teknolojileri kullanılarak İHA’lar kuşlardan ve diğer hava hedeflerinden ayırt ediliyor. Aynı anda birden fazla hedef bulunması hâlinde ise müdahale önceliği belirleniyor.
Üçüncü aşama: Elektronik karıştırma
BBC’ye göre İHA’lara karşı en yaygın kullanılan yöntem elektronik karıştırma (jammer) sistemleri. Bu sistemler, İHA’nın kullandığı frekansta güçlü radyo sinyalleri göndererek araç ile operatörü arasındaki bağlantıyı kesiyor.
İHA karıştırma ekipmanları üreten Danimarkalı MyDefence şirketinin CEO’su Dan Hermansen, bu yöntemin İHA’ların yüzde 80 ila 90’ına karşı etkili olduğunu belirtiyor. Hermansen’e göre İHA’lar çoğu zaman doğrudan düşmüyor; bunun yerine bölgeden uzaklaşıyor ya da güvenli şekilde iniş yapıyor. Ayrıca navigasyon sinyalleri de devre dışı bırakılarak rotalarını yeniden bulmaları engellenebiliyor.
Reuters’ın haberine göre ise elektronik karıştırma sistemlerinin kullanımı, özellikle havaalanları ve sivil tesislerin yakınında çeşitli yasal düzenlemelere tabi bulunuyor. Bunun nedeni, bu sistemlerin diğer haberleşme ve navigasyon altyapılarını da etkileyebilme ihtimalidir.
Dördüncü aşama: Doğrudan imha
BBC, yeni nesil bazı İHA’ların fiber optik kablolar veya otonom uçuş sistemleri kullandığını, bu nedenle elektronik karıştırmadan daha az etkilendiğini belirtiyor.
Karıştırmanın başarısız olması ya da İHA’nın saldırı aşamasına geçmiş olması durumunda savunma sistemi doğrudan imha yöntemine geçiyor. Bu kapsamda kısa menzilli füzeler, hızlı atış yapabilen toplar, hedefe çarparak ya da yakınında infilak ederek imha gerçekleştiren önleme İHA’ları ile bazı modern uygulamalarda lazer silahları kullanılabiliyor.
Reuters’a göre kullanılacak önleme yönteminin seçimi; İHA’nın hızı, büyüklüğü ve hedefe olan mesafesine göre belirleniyor.